Można zarobić na słupach lub kablach przesyłowych na prywatnych gruntach?

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); Można zarobić na słupach lub kablach przesyłowych na prywatnych gruntach? Okazuje się że tak. Wystarczy niezbędna wiedza i zostaniemy zasileni dodatkowym zastrzykiem pieniędzy. (często jest...

Można zarobić na słupach lub kablach przesyłowych na prywatnych gruntach?

Okazuje się że tak. Wystarczy niezbędna wiedza i zostaniemy zasileni dodatkowym zastrzykiem pieniędzy. (często jest to „niemała” kwota).

Musimy poświecić na proces egzekwowania należności sporo czasu, z zasady czeka na nas udręka procesowa w sądzie (ale w zdecydowanie większości przypadków naprawdę warto).

Aby należycie przygotować się do operacji pod tytułem „ jak wyrwać ciapę”, należy w pierwszej kolejności przyswoić sobie pewne pojęcia:

Zasiedzenie służebności

Największy oręż dla firm przesyłowych w walce z właścicielami nieruchomości żądającymi usunięcia urządzeń albo rekompensaty za uciążliwości związane z ich obecnością. Zasiedzenie służebności oznacza, że firma przesyłowa nie płaci za korzystanie z nieruchomości (gruntu)  właściciela.

Dobra informacja dla posiadaczy gruntów przez które przechodzą instalacje przesyłowe to taka, że wciąż w wielu wypadkach nie upłynął termin zasiedzenia. Pamiętajmy każda interwencja w sądzie właściciela gruntu związana z uregulowaniem statusu prawnego niechcianej instalacji (przez żądanie oddania zajętego terenu czy usunięcia instalacji, czy o zapłatę wynagrodzenia) prowadzi do przerwania biegu zasiedzenia nieruchomości

Nawet samo złożenia wniosku o ustanowienie służebności przerywa biegu zasiedzenia tej służebności. (SN uchwała z 21.01.11 r. sygnatura akt III CZP 124/10).

Wskazane mieć świadomość, że według orzecznictwa sądowego przerwę w zasiedzeniu powoduje tylko takie działanie właściciela, które zmierza do przerwania posiadania i odzyskania władztwa nad rzeczą. Należy podkreślić, iż ilekroć używane w tym artykule jest określenie – zasiedzenie służebności, autor ma na myśli służebność gruntową, czyli posiadanie zależne. Służebność gruntowa zgodnie z art. 292 k.c.  charakteryzuje się w szczególności niepełnym władztwem nad rzeczą (tylko w zakresie, w jakim uprawnia do tego służebność gruntowa).

Służebność przesyłu (za wynagrodzeniem)

Ustanowienie (usankcjonowanie) służebności przesyłu uprawnia do wynagrodzenia.

Możemy ubiegać się o odszkodowanie tylko za okres dziesięciu lat, – okres ten liczy się od dnia po którym wytoczyliśmy powództwo przeciwko zakładowi energetycznemu. Wynika to z art. 225 kodeksu cywilnego, który określa okres przedawnienia roszczeń. Stawki za służebność są uzależnione od rodzaju gruntu (rolny, czy budowlany…).

W przypadku ubiegania się o wynagrodzenie za służebność przesyłu występuje z reguły ten sam schemat postępowania. W pierwszej kolejności wzywamy firmę przesyłową do usunięcia słupa(kabli) ze swej nieruchomości albo oddanie zajętego terenu alb docelowo zawarcia ugody w aspekcie ustanowienie służebności przesyłu (za wynagrodzeniem) i zapłaty za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości.

Procedurę dochodzenie roszczeń wskazane jest rozpocząć od pisma skierowanego do przedsiębiorstwa użytkującego urządzenie, w którym właściciel gruntu precyzuje swoje żądania.(najlepiej wysłać pismo listem poleconym aby mieć dowód podjęcia tego kroku).

 Jeżeli operator nasze oczekiwania spełni można  zawrzeć z nim stosowną umowę.

Jeżeli wezwanie nie przyniesie pożądanego skutku (odmowa), przechodzimy do następnego kroku, a mianowicie składamy pozew do sądu.

Wystąpienie na drogę sądową jest obarczone niestety kosztami (musimy uiścić wpis sądowy, jest to 8 proc. wartości przedmiotu sporu). Dodatkowo należy opłacić rzeczoznawcę, ponieważ tylko on z mocy prawa może zrobić specjalną ekspertyzę w sprawie wysokości odszkodowania. Dlatego przed wstąpieniem z powództwem do sądu należy bardzo wnikliwie przeanalizować opłacalność tego posunięcia, aby nie okazało się że koszty procesowe przerosną potencjalne odszkodowanie.

 

Operatorzy przesyłu energii mogą podważyć co najwyżej zasadność rekompensaty 

za utrudnienia w korzystaniu z tzw. pasa ochronnego. Nierzadko się zdarza iż sady nie przyznają rekompensaty za utrudnienia w korzystaniu z tych części działek

Wiąże się to z  art. 3051 – 3054 k.c.  który postanawia iż właściciela nieruchomości obciąża się obowiązkiem znoszenia ograniczeń wynikających z istnienia pasa technologicznego linii przesyłowej.

Według obecnego orzecznictwa sadowego – bezumowne korzystania z cudzego gruntu skutkuje, że operatora można potraktować jak samoistnego posiadacza z art. 225 k.c (firma przesyłowa zajmuje teren prawie jak właściciel). Na dokładkę operator  działa w złej wierze, potwierdzeniem tej tezy jest brak umowy uprawniającej go do zajmowania gruntu. A to wszystko skutkuje w następstwie uznaniem, że jest odpowiedzialny za pogorszenie gruntu. Oprócz tego jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2004 r., sygn. akt II CK 32/03).

Skala roszczeń się nasila, głównie z powodu coraz większej wiedzy w kwestii poruszanego tematu – w społeczeństwie (publikacje prasowe itp…). Aktualnie w Polsce niespełna 10 pro. nieruchomości pod infrastrukturą energetyczną ma uregulowany stan prawny. Sektor energetyki zaczyna tonąc w roszczeniach, już teraz ma „wybulić” z powodu orzeczeń sadowych ustanowionych w pojedynczych pozwach około 10mln zł.. I z całą pewnością na tym się nie skończy. Oczywiście poniesione koszty energetyka odbije sobie na podwyższeniu stawek za energie, w ostateczności wszyscy odbiorcy za to zapłacą (Ceny przesyłu i dystrybucji energii są regulowane, czyli zatwierdzane przez URE, ale i tak ostatecznie wszystkie odszkodowania i wynagrodzenia za służebność gruntową są przenoszone w ceny).

Z drugiej strony ludzie ubiegający się o wynagrodzenie (czy odszkodowania) za bezumowne korzystanie z nieruchomości maja do tego podstawy, bo w dużej mierze krajowy system elektroenergetyczny został zbudowany bez poszanowania praw właścicieli nieruchomości.

Wszystkiemu winna „epoka PRL”, pozostawiła po sobie „bombę z spóźnionym zapłonem” w formie – nieuregulowanych w pełni zasad korzystania przez zakłady przesyłowe z nieruchomości  przez które przechodzą linie energetyczne (w skali kraju są ich miliony).

Narastający problem mogło by załatwić wprowadzenie przez ustawodawcę rozwiązania systemowego w sprawie odszkodowań za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Niestety rząd bardzo „opornie’ do tej kwestii podchodzi.

Do tego dochodzi jeszcze jedna „smutna” prawda, iż brak rozwiązań systemowych w sprawie odszkodowań hamuje inwestycje w sieci(nie ma rozwiązań, które regulowałyby wysokość płatności za korzystanie z nieruchomości w przypadku planowanych lub rozpoczętych inwestycji). Teraźniejszość dla branży energetycznej nie jest tak kolorowa jak bywała w przeszłości, aktualnie każda inwestycja w przesył wiąże się z uzyskaniem tytułu prawnego, nie wchodzą już w grę praktyki w stylu  stawiania słupa bez uzyskania prawa do korzystania z nieruchomości.(w czasie budowy linii energetycznej takich praw należy uzyskać z reguły setki!). W efekcie  inwestycje operatorów w przesył idą jak po grudzie (np. aby wybudować 9 km linii PSE Operator potrzebował trzech lat na zamkniecie uzgodnień z właścicielami 300 działek, przez które przechodzi. Nie wszyscy zgodzili się na odszkodowania oferowane przez operatora, skończyło się decyzją administracyjną umożliwiającą budowę sieci).

Budowa sieci energetycznych na prywatnych gruntach powoduje konieczność wypłaty rekompensaty dla właściciela lub użytkownika wieczystego, który nie może w pełni korzystać ze swojej nieruchomości (z zasady za dziesięcioletni okres bezumownego korzystania z gruntu). Pod pojęciem w „pełni” –należy rozumieć stopień obniżenia funkcjonalności i wartości gruntów zajętych pod sieci energetyczne.

Pamiętajmy, możemy nie-zgodzić się na wybudowanie na swoim gruncie słupa czy  na przeprowadzenie nad działką linii, powodem może być m.in. nie-satysfakcjonująca nas wysokość wyliczonego przez rzeczoznawcę odszkodowania. Wtedy najczęściej reakcją firmy przesyłowej na ten stan rzeczy jest wystąpienie o wydanie decyzji administracyjnej umożliwiającej budowę. Ale nie blokuje to dla nas drogi do wystąpienia – do sadu o odszkodowanie.

Jeżeli chodzi o inwestycje z zakresu przesyłu energetycznego  nie występuje obligatoryjna potrzeba wykupu gruntu na własność (odmienna sytuacja jest m.in. przy inwestycjach drogowych), ale to nie oznacza że nie możemy tego zażądać od operatora w sądzie, jeżeli dobrze to umotywujemy mamy dużą szanse wprowadzić w życie żądanie ( a grunt często wart jest „niebagatelne kwoty”). 

Warto zawsze najpierw próbować porozumieć się polubownie z zakładem energetycznym, a dopiero kiedy to posuniecie nie odniesie zamierzonego skutku, ”udajemy się do sadu”.

Ważne:

Poniżej opisany przykładowy przypadek – (bezumownego postawienia linii energetycznej na działce budowlanej; odszkodowanie uwzględnia także teren, który zajmuje pas energetyczny), – obrazujący szczegółowo jak obliczyć odszkodowanie.

Przez działkę budowlaną przebiega linia 15 kV (średnie napięcie). Długość linii na obszarze działki to ok. 100 m. Odległość do najbliższej drogi  to 150 m.

Kalkulacja: 100 m x 4m = 400 m2 – od tego rzeczoznawca odejmuje przestrzeń pasa energetycznego

Tą przestrzeń oblicza następująco: A mianowicie – co do zasady szerokość pasa energetycznego przy 15 kV wynosi od 3 m do 4 m,

(Warto wiedzieć, że natomiast  dla linii 110 kV, 220 kV i 400 kV wynosi od 9 do 15 m).

 

150 x 2,5 m = 375 m2 – obszar drogi dojazdowej do pasa energetycznego (szerokość drogi zawsze wynosi 2,5 m) W konsekwencji razem to: 775 m2.

Na koniec rzeczoznawca ustala  ceny miesięcznej służebności danego gruntu. Przy działce budowlanej, przyjmuje z reguły 2 zł/m2. Co daje kwotę końcową  1550 PLN/m-c. Natomiast za dziesięcioletnią służebność to już kwota „nie do pogardzenia” – a mianowicie – 186 000 zł.

VN:R_U [1.9.11_1134]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:R_U [1.9.11_1134]
Rating: 0 (from 0 votes)
Podziel się na:
  • Facebook
  • Wykop
  • Google Bookmarks
  • PDF
  • Blip
  • Flaker

Powiązane artykuły:

  1. Obalamy mity wykreowane przez mass media – cz.1.
ADMIN

About ADMIN

REDAKCJA SERWISU